Tại sao ngân hàng chọn chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt?

Việc các ngân hàng ưu tiên chi trả cổ tức bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt là chiến lược tài chính quan trọng nhằm tăng vốn điều lệ và củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn.

Trong giới đầu tư, không ít cổ đông cảm thấy hụt hẫng khi nhận thông báo chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì những khoản tiền mặt “tươi rói”. Đặc biệt với những nhà đầu tư cá nhân vốn coi trọng dòng tiền ngắn hạn, việc nhận thêm cổ phiếu đôi khi được xem là một sự “trì hoãn” lợi ích. Tuy nhiên, dưới góc độ quản trị tài chính cấp cao, đây không đơn thuần là cách để ngân hàng giữ tiền, mà là một bài toán chiến lược về tăng trưởng và an toàn hệ thống.

Làn sóng tăng vốn thông qua cổ tức tại các ngân hàng thương mại

Nhìn vào thực tế triển khai tại các ngân hàng hiện nay, chúng ta thấy một xu hướng nhất quán trong việc ưu tiên vốn chủ sở hữu. Điển hình như tại TPBank, phương án chi trả cổ tức tổng tỷ lệ 20% nhưng chỉ có 5% là tiền mặt, trong khi 15% còn lại được thực hiện bằng cổ phiếu. Việc phát hành thêm hơn 416 triệu cổ phiếu giúp TPBank tăng vốn điều lệ thêm tối đa 4.161 tỷ đồng, tạo tiền đề vững chắc cho các kế hoạch mở rộng quy mô.

Tương tự, MSB cũng chọn phương án phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 20%. Theo ông Nguyễn Hoàng Linh - Tổng Giám đốc MSB, khi thanh khoản cổ phiếu tốt và giá thị trường tiệm cận giá trị sổ sách, việc chia cổ tức bằng cổ phiếu sẽ mang lại lợi ích kinh tế cao hơn cho cổ đông trong dài hạn thay vì những khoản tiền mặt nhỏ lẻ.

Không dừng lại ở đó, HDBank thậm chí dự kiến chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ lên tới 30% từ nguồn lợi nhuận chưa phân phối năm 2025 (tương ứng hơn 14.000 tỷ đồng). Bà Nguyễn Thị Phương Thảo - Phó Chủ tịch HĐQT thường trực HDBank khẳng định, trong giai đoạn tăng trưởng nóng, việc giữ lại lợi nhuận để tăng vốn chủ sở hữu là điều tất yếu để tạo dư địa cho mở rộng tín dụng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Giải mã lý do ngân hàng “ngại” chi tiền mặt cho cổ đông

Tại sao các ngân hàng lại chấp nhận đối mặt với sự không hài lòng của một bộ phận cổ đông để theo đuổi phương án trả cổ tức bằng cổ phiếu? Câu trả lời nằm ở ba trụ cột chính:

1. Đáp ứng chuẩn mực Basel và hệ số an toàn vốn (CAR)

Ngành ngân hàng Việt Nam đang nỗ lực tiệm cận các chuẩn mực quốc tế như Basel II và tiến tới Basel III. Điểm mấu chốt của các chuẩn mực này là yêu cầu khắt khe về hệ số an toàn vốn (CAR). Khi ngân hàng muốn mở rộng cho vay (tăng tài sản rủi ro), họ buộc phải tăng vốn tự có tương ứng để đảm bảo an toàn. Việc chuyển lợi nhuận thành cổ phiếu là cách nhanh nhất để “tự cấp vốn” mà không phải đi vay hoặc huy động vốn từ bên ngoài với chi phí cao.

2. Xây dựng “bộ đệm” tài chính trước biến động

Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều biến số, việc duy trì một lượng tiền mặt lớn trong hệ thống đóng vai trò như một “lớp đệm” rủi ro. Thay vì chi trả tiền mặt ra ngoài, ngân hàng giữ lại nguồn lực này để ứng phó với nợ xấu tiềm ẩn hoặc sẵn sàng nắm bắt các cơ hội đầu tư chiến lược khi thị trường điều chỉnh.

3. Chiến lược tăng trưởng quy mô dài hạn

Khi một ngân hàng đang trong chu kỳ tăng trưởng mạnh, giá trị cổ phiếu thường có xu hướng tăng theo quy mô tài sản và lợi nhuận. Việc cổ đông nắm giữ nhiều cổ phiếu hơn chính là hình thức tái đầu tư tự động. Nếu giá cổ phiếu tăng trưởng cao hơn mức chia cổ tức tiền mặt, cổ đông sẽ thu được lợi nhuận tổng thể lớn hơn nhiều trong tương lai.

Góc nhìn chuyên gia: Nhà đầu tư nên ứng xử thế nào?

Việc nhận cổ tức bằng cổ phiếu không hoàn toàn là “bất lợi”. Thực tế, đây là tín hiệu cho thấy ban lãnh đạo ngân hàng có tham vọng mở rộng và tự tin vào tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân tích kỹ hai yếu tố: tốc độ tăng trưởng lợi nhuận và khả năng hấp thụ vốn của ngân hàng đó.

Nếu ngân hàng tăng vốn nhưng không thể giải ngân hiệu quả hoặc không tăng được lợi nhuận, hiện tượng “pha loãng” cổ phiếu sẽ xảy ra, khiến giá trị mỗi cổ phần giảm xuống. Ngược lại, nếu vốn tăng đi kèm với sự bứt phá về doanh thu, đây sẽ là cú hích lớn cho giá cổ phiếu.

Lời kết: Chia cổ tức bằng cổ phiếu là một công cụ quản trị tài chính khôn ngoan để cân bằng giữa lợi ích cổ đông và sự an toàn của hệ thống ngân hàng. Thay vì nhìn vào số tiền mặt nhận được ngay lập tức, hãy nhìn vào giá trị nội tại và chiến lược dài hạn mà ngân hàng đang theo đuổi.

Theo bạn, trong giai đoạn hiện nay, việc nhận cổ tức bằng cổ phiếu hay tiền mặt sẽ mang lại lợi nhuận tối ưu hơn cho nhà đầu tư cá nhân? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi thêm các phân tích tài chính chuyên sâu của chúng tôi.