Kinh tế Trung Quốc quý I: Xuất khẩu gánh vác áp lực nội địa

Kinh tế Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng GDP quý I đạt 5%, vượt xa dự báo của các chuyên gia nhờ sự bứt phá mạnh mẽ từ xuất khẩu, dù nhu cầu tiêu dùng nội địa vẫn còn nhiều thách thức.

Bức tranh GDP quý I: Sự đối lập giữa sản xuất và tiêu dùng

Theo dữ liệu mới nhất từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố ngày ¹⁶⁄₄, con số tăng trưởng 5% trong quý đầu năm không chỉ cao hơn mức 4,5% của quý trước mà còn vượt qua kỳ vọng 4,8% từ cuộc khảo sát của Reuters. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào phân tích, chúng ta sẽ thấy một sự phân hóa rõ rệt trong các động lực tăng trưởng.

Trong khi sản lượng công nghiệp tháng 3 tăng trưởng ấn tượng 5,7% (vượt dự báo), thì mảng tiêu dùng lại cho thấy dấu hiệu hụt hơi. Doanh số bán lẻ tháng 3 chỉ tăng 1,7%, thấp hơn mức 2,3% mà các nhà kinh tế dự đoán và sụt giảm so với đà tăng của tháng 2. Điều này cho thấy tâm lý thận trọng của người tiêu dùng trong nước vẫn đang hiện hữu.

“Gót chân Achilles” từ khủng hoảng bất động sản

Điểm tối lớn nhất trong báo cáo kinh tế lần này chính là lĩnh vực bất động sản. Đầu tư vào tài sản cố định thành thị dù tăng nhẹ 1,7%, nhưng riêng mảng bất động sản lại giảm sâu 11,2%. Đây là một con số báo động, cho thấy cuộc khủng hoảng niềm tin vào thị trường nhà đất vẫn chưa thể giải quyết triệt để.

Việc sụt giảm đầu tư bất động sản tạo ra hiệu ứng domino, kéo theo sự suy yếu của nhiều ngành công nghiệp phụ trợ và làm giảm tài sản ròng của hộ gia đình, từ đó trực tiếp kìm hãm chi tiêu tiêu dùng. Tỷ lệ thất nghiệp thành thị nhích nhẹ lên mức 5,4% cũng là một hệ quả không thể tránh khỏi khi một trong những trụ cột kinh tế lớn nhất bị lung lay.

Xuất khẩu: Động lực chính nhưng tiềm ẩn rủi ro địa chính trị

Điểm sáng rực rỡ nhất giúp Trung Quốc đạt mục tiêu GDP chính là kim ngạch xuất khẩu. Trong quý I, xuất khẩu tăng trưởng 14,7% so với cùng kỳ năm ngoái - mức cao nhất kể từ đầu năm 2022 theo EIU. Tuy nhiên, sự hưng phấn này đang có dấu hiệu hạ nhiệt nhanh chóng.

• Sự sụt giảm đột ngột: Sau hai tháng đầu năm tăng trưởng trên 20%, xuất khẩu tháng 3 chỉ còn tăng 2,5%.
• Tác động từ Trung Đông: Xung đột địa chính trị khiến chi phí logistics và năng lượng tăng vọt, trực tiếp bào mòn lợi nhuận của các nhà máy.
• Áp lực thương mại: Căng thẳng kéo dài với Mỹ khiến Bắc Kinh phải hạ mục tiêu tăng trưởng năm nay xuống mức 4,5-5%, thấp nhất kể từ thập niên 90.

Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc đã thẳng thắn cảnh báo về tình trạng “nguồn cung mạnh nhưng nhu cầu yếu”, một trạng thái mất cân bằng nguy hiểm có thể dẫn đến áp lực giảm giá hàng hóa toàn cầu.

Chiến lược thích nghi và khả năng chống chịu

Dù đối mặt với nhiều cú sốc, Trung Quốc vẫn cho thấy khả năng hấp thụ rủi ro đáng kinh ngạc. Các chuyên gia kinh tế nhận định có ba “tấm đệm” chính giúp nước này đứng vững:

1. Dự trữ chiến lược: Lượng dầu dự trữ khổng lồ giúp giảm thiểu tác động tức thời từ biến động giá năng lượng do chiến sự.
2. Đa dạng hóa năng lượng: Việc đẩy mạnh năng lượng tái tạo giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.
3. Quản trị giá cả: Các chính sách kiểm soát giá chặt chẽ giúp kiềm chế lạm phát chi phí đẩy.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về sự chuyển dịch mô hình

Việc Trung Quốc chấp nhận mục tiêu tăng trưởng thấp hơn phản ánh một sự thay đổi tư duy chiến lược: Chuyển từ tăng trưởng nóng dựa trên đầu tư hạ tầng và bất động sản sang tăng trưởng bền vững hơn dựa trên công nghệ cao và xuất khẩu giá trị gia tăng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở năng lực sản xuất mà nằm ở việc khơi thông dòng tiền trong nội địa.

Liệu các gói kích thích kinh tế tiếp theo của Bắc Kinh có đủ mạnh để cứu vãn thị trường bất động sản và kích cầu tiêu dùng, hay Trung Quốc sẽ tiếp tục đặt cược hoàn toàn vào thị trường quốc tế? Đây sẽ là câu hỏi then chốt cho quý II và cả năm 2025.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng phục hồi của thị trường bất động sản Trung Quốc trong năm nay? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới.