Việt Nam tham vọng dẫn dắt hệ sinh thái Nhiên liệu Hàng không Bền vững (SAF)

Nhiên liệu Hàng không Bền vững (SAF) đang trở thành tâm điểm trong chiến lược chuyển đổi xanh của Việt Nam, mở ra cơ hội dẫn dắt thị trường hàng không bền vững tại khu vực Châu Á.

Sự kiện Diễn đàn quốc tế Đổi mới sáng tạo và Chính sách Nhiên liệu Hàng không Bền vững (IPS Vietnam 2026) vừa diễn ra từ ngày 06–08/05/2026 tại Đà Nẵng không chỉ là một hội nghị thông thường, mà là lời khẳng định mạnh mẽ về cam kết của Việt Nam đối với mục tiêu Net Zero. Sự kiện này đã quy tụ tinh hoa từ gần 70 tổ chức hàng đầu, bao gồm các nhà hoạch định chính sách từ Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cùng các Bộ: Công Thương, Tài chính, Xây dựng và Khoa học và Công nghệ.

Những cái bắt tay chiến lược định hình tương lai SAF tại Việt Nam

Điểm nhấn quan trọng nhất của hội nghị là việc Asia SAF Association (ASAFA) ký kết hai bản ghi nhớ (MOU) cấp thể chế, tạo tiền đề cho một hệ sinh thái SAF vận hành bài bản và chuyên nghiệp:

• Hợp tác với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (IGIP) - Bộ Công Thương: Tập trung vào việc xây dựng khung chính sách, chuyển giao tri thức kỹ thuật và nâng cao năng lực sản xuất SAF. Đây là bước đi then chốt để Việt Nam không chỉ là bên tiêu thụ mà còn là bên cung ứng nhiên liệu xanh.
• Hợp tác với Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng (DISSC): Mục tiêu biến Đà Nẵng thành “hub” đổi mới sáng tạo về SAF. Việc phát triển mạng lưới chuyên gia và nguồn nhân lực tại đây sẽ tạo ra sức hút cho các startup công nghệ xanh trong và ngoài nước.

Tầm nhìn chuyên gia: Việt Nam có đủ tiềm năng để dẫn đầu?

Ông Fabrice Espinosa, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành ASAFA, nhận định rằng Việt Nam sở hữu những nền tảng then chốt để xây dựng một hệ sinh thái SAF có năng lực cạnh tranh cao. Trong bối cảnh áp lực giảm phát thải carbon toàn cầu ngày càng tăng, việc sớm làm chủ công nghệ và chính sách SAF sẽ mang lại lợi thế tiên phong cực lớn cho các hãng hàng không và doanh nghiệp năng lượng trong nước.

Thực tế, SAF không chỉ là giải pháp thay thế nhiên liệu hóa thạch mà còn là công cụ để các hãng hàng không tránh được các khoản thuế carbon nặng nề tại các thị trường khắt khe như EU hay Bắc Mỹ. Do đó, việc chuyển đổi sang SAF là một yêu cầu bắt buộc để duy trì khả năng cạnh tranh quốc tế.

Vai trò của ASAFA và lộ trình lan tỏa trong khu vực

Với mạng lưới 44 tổ chức tại 17 quốc gia, ASAFA đã chứng minh vai trò là tiếng nói độc lập và uy tín nhất về SAF tại châu Á - Thái Bình Dương. Việc giành giải thưởng EuroCham Sustainability Award 2025 là minh chứng cho những nỗ lực thực tiễn trong việc thúc đẩy giao dịch chứng chỉ SAF và định hình chính sách chính phủ.

IPS Vietnam 2026 chỉ là phát súng khởi đầu. ASAFA sẽ tiếp tục chuỗi sự kiện tại Thái Lan (tháng 6) và Malaysia (tháng 10) nhằm hài hòa các tiêu chuẩn khu vực thông qua Ủy ban Cấu trúc Thị trường (Market Structures Committee). Đặc biệt, việc ra mắt Học viện Đào tạo Chuyên gia SAF Quốc tế vào tháng 9 tới sẽ giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự chất lượng cao trong lĩnh vực này.

Góc nhìn chuyên sâu và bài học cho doanh nghiệp

Việc Chính phủ Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ SAF cho thấy một tín hiệu rõ ràng: Kinh tế xanh không còn là xu hướng, mà là chiến lược sinh tồn. Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng hàng không, năng lượng tái tạo và logistics cần chủ động nghiên cứu và tích hợp SAF vào lộ trình vận hành để không bị bỏ lại phía sau.

Liệu Việt Nam có thể tận dụng tối đa lợi thế về địa chính trị và nguồn lực nông nghiệp để trở thành “nhà máy SAF” của khu vực? Câu trả lời nằm ở tốc độ thực thi các bản MOU và khả năng thu hút vốn đầu tư vào công nghệ sản xuất.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng triển khai SAF tại Việt Nam trong 5 năm tới? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc liên hệ với các chuyên gia tại ASAFA để tìm hiểu thêm về cơ hội hợp tác!