TP.HCM: Chiến lược đột phá di dời hơn 23.000 căn nhà ven kênh rạch

Chiến lược di dời nhà ven kênh rạch TP.HCM giai đoạn 2025-2030 không chỉ là bài toán về chỉnh trang đô thị mà còn là cam kết đảm bảo an toàn dân sinh trước biến đổi khí hậu.

Vấn đề nhà ở tạm bợ, lấn chiếm hành lang sông ngòi từ lâu đã là “điểm nghẽn” trong phát triển hạ tầng của TP. Hồ Chí Minh. Tại cuộc họp mới đây, Chủ tịch HĐND thành phố Võ Văn Minh đã chỉ đạo quyết liệt việc triển khai Đề án chỉnh trang đô thị, nhấn mạnh yêu cầu giải quyết dứt điểm tình trạng này để mang lại diện mạo mới cho thành phố và củng cố niềm tin trong Nhân dân.

Quy mô di dời và những “điểm nóng” về an toàn dân sinh

Theo báo cáo từ Sở Xây dựng, thành phố đang đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ khi dự kiến triển khai 40 dự án sử dụng vốn ngân sách và 4 dự án theo hình thức xã hội hóa. Mục tiêu tổng thể là di dời 23.429 căn nhà ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Áp lực nặng nề tại Quận 8

Số liệu thực tế cho thấy áp lực di dời tập trung lớn nhất tại các phường Chánh Hưng, Bình Đông và Phú Định thuộc Quận 8. Với hơn 15.200 căn nhà cần di dời, khu vực này chiếm tới 65,14% tổng khối lượng công việc của toàn thành phố. Việc tồn tại hàng chục nghìn căn nhà tạm bợ không chỉ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mà còn làm tê liệt khả năng thoát nước, gia tăng ngập úng đô thị.

Nguy cơ sạt lở cấp bách tại Nhà Bè

Tại huyện Nhà Bè, tình hình thậm chí còn đáng báo động hơn với hơn 2.500 căn nhà nằm rải rác dọc 33,684km kênh rạch (như Kênh Cây Khô, Rạch Ông Lớn, Rạch Bần Bọng…). Đặc điểm chung của các khu dân cư này là nhà chân cọc gỗ lỏng lẻo, cực kỳ dễ tổn thương trước thiên tai. Trong bối cảnh mùa mưa bão 2026 đang đến gần, nguy cơ sạt lở đất là hiện hữu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân.

“Chìa khóa” đột phá: Trao quyền cho cấp cơ sở

Để không lặp lại những chậm trễ của các giai đoạn trước, Chủ tịch HĐND thành phố yêu cầu vận dụng tối đa Nghị quyết 260/2025/QH15 để tạo bước ngoặt trong quản lý. Điểm cốt lõi là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho lãnh đạo xã, phường trong công tác đầu tư công.

Thay vì chờ đợi quy trình phê duyệt từ cấp trên, Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND cấp xã/phường sẽ trực tiếp lãnh đạo lập dự án và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng. Việc ủy quyền này được xem là giải pháp then chốt để rút ngắn thủ tục hành chính, đặc biệt tại các “điểm nóng” như Nhà Bè.

“Khi lãnh đạo xã, phường được chủ động khảo sát, lập dự toán hỗ trợ và trực tiếp điều hành hạ tầng tái định cư tại chỗ, tiến độ sẽ được đẩy nhanh. Điều này giúp địa phương phản ứng tức thời với các tình huống sạt lở nguy hiểm và đảm bảo tính sát thực khi hiệp thương bồi thường,” ông Võ Văn Minh khẳng định.

Giải quyết bài toán tái định cư và quỹ nhà ở xã hội

Một trong những nguyên nhân khiến việc di dời thường gặp trở ngại là tâm lý lo lắng về nơi ở mới của người dân. Do đó, thành phố xác định hai mũi nhọn triển khai:

• Huy động nguồn lực xã hội hóa: Khuyến khích tư nhân tham gia kiến tạo quỹ nhà tái định cư để người dân có chỗ ở sớm nhất, tránh tình trạng chờ đợi dự án kéo dài gây bức xúc.
• Tối ưu hóa quỹ đất công: Rà soát triệt để các quỹ đất công và quy hoạch hiện hữu để ưu tiên xây dựng nhà ở xã hội, đảm bảo quyền lợi cho đối tượng thu nhập thấp.

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch HĐND thành phố khẳng định chương trình di dời nhà ven kênh rạch chính là “thước đo” hiệu quả điều hành của cả hệ thống chính trị. Với phương châm “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ nguồn lực”, TP.HCM quyết tâm không để những khu ổ chuột ven kênh rạch tiếp tục cản trở sự phát triển bền vững của đô thị.

Theo góc nhìn chuyên gia, việc trao quyền cho cấp cơ sở là một bước đi mạo hiểm nhưng cần thiết. Tuy nhiên, để thành công, thành phố cần đi kèm với cơ chế giám sát chặt chẽ để tránh sai phạm trong đầu tư công tại cấp xã/phường.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bạn đánh giá thế nào về giải pháp trao quyền cho cấp phường/xã trong việc di dời nhà ven kênh rạch? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tổng số căn nhà dự kiến di dời tại TP.HCM giai đoạn 2025-2030 là bao nhiêu?Thành phố dự kiến di dời tổng cộng 23.429 căn nhà thông qua 40 dự án vốn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa.

Khu vực nào hiện đang chịu áp lực di dời lớn nhất?Quận 8 là khu vực áp lực nhất với hơn 15.200 căn nhà cần di dời, chiếm khoảng 65,14% tổng khối lượng toàn thành phố.

Giải pháp đột phá để đẩy nhanh tiến độ di dời là gì?Đó là vận dụng Nghị quyết 260/2025/QH15 để giao quyền mạnh mẽ cho lãnh đạo xã, phường trong việc lập dự án và điều hành đầu tư công tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Tổng số căn nhà dự kiến di dời tại TP.HCM giai đoạn 2025-2030 là bao nhiêu?

Thành phố dự kiến di dời tổng cộng 23.429 căn nhà thông qua 40 dự án vốn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa.

Khu vực nào hiện đang chịu áp lực di dời lớn nhất?

Quận 8 là khu vực áp lực nhất với hơn 15.200 căn nhà cần di dời, chiếm khoảng 65,14% tổng khối lượng toàn thành phố.

Giải pháp đột phá để đẩy nhanh tiến độ di dời là gì?

Đó là vận dụng Nghị quyết 260/2025/QH15 để giao quyền mạnh mẽ cho lãnh đạo xã, phường trong việc lập dự án và điều hành đầu tư công tại địa phương.